Kahramanmaraş Aile Mahkemelerinde Anlaşmalı Boşanma Rehberi
Anlaşmalı boşanmanın şartları, protokolde bulunması gereken düzenlemeler, Kahramanmaraş Aile Mahkemelerindeki dava süreci ve kararın kesinleşmesi hakkında ayrıntılı rehber.
Evlilik birliğini karşılıklı uzlaşmayla sona erdirmek isteyen eşler, kanunda aranan şartları sağlamaları hâlinde anlaşmalı boşanma yoluna başvurabilir. Anlaşmalı boşanma, tarafların yalnızca boşanma konusunda değil; boşanmanın mali sonuçları, varsa müşterek çocukların velayeti, nafaka, tazminat ve kişisel ilişki gibi konularda da ortak bir iradeye sahip olmasını gerektirir.
Kahramanmaraş Aile Mahkemelerinde açılacak bir anlaşmalı boşanma davasının sağlıklı şekilde ilerleyebilmesi için dava dilekçesinin ve anlaşmalı boşanma protokolünün somut olayın özelliklerine uygun hazırlanması önem taşır. Tarafların bazı konuları eksik bırakması veya protokol hükümlerini belirsiz düzenlemesi, davanın ertelenmesine ya da sonradan yeni uyuşmazlıkların ortaya çıkmasına neden olabilir.
Dal Legal Hukuk Bürosu – Av. Begüm Dal tarafından hazırlanan bu rehberde; anlaşmalı boşanmanın şartları, protokolde bulunması gereken düzenlemeler, Kahramanmaraş Aile Mahkemelerindeki dava süreci ve boşanma kararının kesinleşmesi hakkında genel bilgiler ele alınmaktadır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her evlilik ve boşanma süreci kendine özgü koşullar taşıdığından, somut olay hakkında ayrıca hukuki değerlendirme yapılması gerekir.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğini sona erdirme konusunda ortak iradeye sahip olduğu ve boşanmanın hukuki sonuçları üzerinde mutabakata vardığı dava türüdür.
Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi kapsamında, evlilik en az bir yıl sürmüşse eşlerin birlikte mahkemeye başvurması veya eşlerden birinin açtığı boşanma davasını diğer eşin kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılabilir.
Bununla birlikte tarafların yalnızca boşanmak istediklerini belirtmeleri tek başına yeterli değildir. Hâkimin:
- Tarafları bizzat dinlemesi
- Boşanma iradelerinin özgürce açıklandığına kanaat getirmesi
- Tarafların mali sonuçlar hakkındaki anlaşmasını uygun bulması
- Varsa çocuklara ilişkin düzenlemeleri çocuğun üstün yararına uygun görmesi
Bu nedenle anlaşmalı boşanma, tarafların mahkemeye sundukları her protokolün otomatik biçimde onaylandığı bir işlem değildir. Hâkim, protokolü ve tarafların beyanlarını hukuka uygunluk yönünden değerlendirir.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları Nelerdir?
Bir boşanma davasının anlaşmalı boşanma olarak sonuçlanabilmesi için kanunda aranan koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekir.
Evliliğin En Az Bir Yıl Sürmüş Olması
Anlaşmalı boşanmanın ilk şartı, resmî evlilik tarihinden itibaren en az bir yılın geçmiş olmasıdır. Bir yıllık süre hesaplanırken şunlar hesaba katılmaz:
- Nişanlılık dönemi
- Dinî nikâhla birlikte yaşanan süre
- Evlilik öncesindeki birliktelik
- Tarafların aynı konutta yaşadığı ancak resmî olarak evli olmadığı dönem
Önemli olan, resmî nikâh tarihinden dava tarihine kadar en az bir tam yılın geçmiş olmasıdır.
Evlilik henüz bir yılını doldurmamışsa tarafların anlaşmalı boşanma hükümlerine göre boşanması mümkün değildir. Bu durumda olayın koşullarına göre çekişmeli boşanma davası gündeme gelebilir.
Eşlerin Birlikte Başvurması veya Davayı Kabul Etmesi
Taraflar anlaşmalı boşanma için mahkemeye birlikte başvurabilir. Bunun yanında eşlerden biri davayı açabilir, diğer eş de boşanmayı ve protokolü kabul edebilir.
Uygulamada tarafların imzaladığı anlaşmalı boşanma protokolü dava dilekçesine eklenir. Protokolde boşanmanın tüm hukuki ve mali sonuçlarının açık biçimde düzenlenmiş olması beklenir.
Tarafların Boşanma Konusunda Anlaşması
Tarafların her ikisi de evlilik birliğini sona erdirmek istemelidir. Eşlerden biri duruşmada boşanmaktan vazgeçerse veya anlaşmalı boşanma iradesinin bulunmadığını belirtirse dava anlaşmalı olarak sonuçlandırılamaz.
Bu durumda dosyanın niteliğine göre davaya çekişmeli boşanma hükümleri kapsamında devam edilmesi veya davanın farklı şekilde sonuçlanması gündeme gelebilir.
Boşanmanın Mali Sonuçları Üzerinde Anlaşılması
Tarafların aşağıdaki konularda açık bir mutabakata varması gerekir:
- Maddi tazminat
- Manevi tazminat
- Yoksulluk nafakası
- Müşterek çocuk için iştirak nafakası
- Yargılama giderleri
- Avukatlık ücreti
- Tarafların birbirlerinden başka bir mali talebinin bulunup bulunmadığı
Taraflardan biri bu konulardan herhangi biri hakkında anlaşmadığını belirtirse anlaşmalı boşanmanın koşulları oluşmayabilir.
Çocuklara İlişkin Düzenlemelerde Anlaşılması
Tarafların müşterek çocukları varsa protokolde şu hususlar açıkça düzenlenmelidir:
- Velayetin hangi eşte kalacağı
- Velayeti almayan eşle çocuk arasında kişisel ilişkinin nasıl kurulacağı
- İştirak nafakasının miktarı
- Eğitim, sağlık ve olağanüstü giderlerin nasıl karşılanacağı
Taraflar çocukla ilgili konularda anlaşmış olsalar bile hâkim bu düzenlemeleri aynen kabul etmek zorunda değildir. Hâkim, çocuğun üstün yararını dikkate alarak gerekli gördüğü değişiklikleri taraflara önerebilir.
Tarafların Hâkim Tarafından Bizzat Dinlenmesi
Anlaşmalı boşanma davasında tarafların duruşmaya bizzat katılması gerekir. Taraflar avukatla temsil edilse bile boşanma iradelerini hâkim önünde şahsen açıklamalıdır.
Hâkim, tarafların iradelerinin serbest olup olmadığını ve herhangi bir baskı altında bulunup bulunmadıklarını değerlendirir.
Taraflardan birinin duruşmaya katılmaması hâlinde, diğer şartlar bulunsa dahi mahkemenin o duruşmada anlaşmalı boşanma kararı vermesi mümkün olmayabilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?
Anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların boşanmanın hukuki, mali ve kişisel sonuçları hakkında vardıkları mutabakatı gösteren yazılı belgedir.
Protokol yalnızca tarafların boşanmayı kabul ettiklerini belirten kısa bir metin olarak düşünülmemelidir. Boşanma sonrasında tarafların hak ve yükümlülüklerini etkileyebilecek bütün önemli konuların açık, uygulanabilir ve çelişkiye yer vermeyecek şekilde düzenlenmesi gerekir.
İnternetten edinilen genel protokol örneklerinin her somut olaya uygun olması beklenemez. Tarafların çocuklarının bulunması, taşınmaz veya araç paylaşımı yapması, nafaka kararlaştırması ya da ziynet eşyaları konusunda anlaşması hâlinde protokolün buna göre özel olarak hazırlanması gerekir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Bulunmalıdır?
Protokolün içeriği evliliğin ve tarafların koşullarına göre değişebilir. Bununla birlikte aşağıdaki konuların açık biçimde ele alınması önemlidir.
Boşanma İradesi
Her iki eşin de boşanmayı kabul ettiği ve evlilik birliğini sürdürmek istemediği açıkça belirtilmelidir. Boşanma iradesinin şarta bağlanması veya belirsiz ifadeler kullanılması, protokolün uygulanması bakımından sorun yaratabilir.
Maddi ve Manevi Tazminat
Tarafların birbirlerinden maddi veya manevi tazminat talep edip etmedikleri açıkça yazılmalıdır. Tazminat ödenmesine karar verilmişse şu hususlar mümkün olduğunca açık düzenlenmelidir:
- Tazminatın türü
- Miktarı
- Ödeme tarihi
- Taksitle ödenecekse taksit tarihleri
- Ödemenin yapılacağı hesap veya yöntem
- Gecikme hâlinde uygulanacak koşullar
Tazminat konusunda anlaşıldı gibi miktar ve ödeme yöntemi içermeyen ifadeler, ileride yeni uyuşmazlıklar doğurabilir.
Yoksulluk Nafakası
Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş lehine yoksulluk nafakası kararlaştırılabilir. Protokolde şunlar belirtilmelidir:
- Nafaka talep edilip edilmediği
- Aylık nafaka miktarı
- Ödeme günü
- Ödeme yöntemi
- Artış uygulanacaksa artış ölçütü
Taraflardan biri yoksulluk nafakası talep etmiyorsa bu hususun da açıkça yazılması yararlı olur. Nafaka hakkından vazgeçmeye ilişkin ifadelerin gelecekte doğurabileceği sonuçlar ayrıca değerlendirilmelidir.
İştirak Nafakası
Müşterek çocuğun velayeti bir eşe bırakılmışsa diğer eşin çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve diğer giderlerine katılması amacıyla iştirak nafakası ödemesi kararlaştırılabilir. Protokolde iştirak nafakasının:
- Hangi çocuk için ödeneceği
- Aylık tutarı
- Ödeme tarihi
- Yıllık artış yöntemi
- Eğitim ve sağlık gibi olağanüstü masrafların nasıl paylaşılacağı
Çocuk için kararlaştırılan nafaka tarafların kişisel bir hakkından ibaret değildir. Bu nedenle hâkim, miktarın çocuğun ihtiyaçlarına ve tarafların ekonomik koşullarına uygun olup olmadığını inceleyebilir.
Müşterek Çocuğun Velayeti
Tarafların ortak çocukları bulunuyorsa velayetin hangi ebeveyne bırakılacağı protokolde belirtilmelidir.
Hâkim, tarafların anlaşmasını değerlendirirken öncelikle çocuğun üstün yararını gözetir. Çocuğun yaşı, eğitimi, sağlık durumu, mevcut yaşam düzeni ve ebeveynlerle ilişkisi değerlendirmede etkili olabilir. Tarafların velayet konusundaki anlaşması hâkim bakımından mutlak şekilde bağlayıcı değildir.
Çocukla Kişisel İlişki Kurulması
Velayeti kendisine bırakılmayan ebeveyn ile çocuk arasında kurulacak kişisel ilişkinin günleri ve koşulları açık şekilde yazılmalıdır. Örneğin protokolde şunlar belirtilebilir:
- Ayın hangi hafta sonlarında görüşme yapılacağı
- Çocuğun hangi saatlerde teslim alınıp bırakılacağı
- Yarıyıl ve yaz tatillerinin nasıl paylaşılacağı
- Dinî ve millî bayramlardaki görüşme düzeni
- Doğum günü ve özel günlerdeki görüşme
- Taraflar farklı şehirlerde yaşıyorsa ulaşımın nasıl sağlanacağı
Babanın istediği zaman çocukla görüşeceği veya tarafların daha sonra anlaşacağı gibi belirsiz düzenlemeler, uygulamada ciddi uyuşmazlıklara neden olabilir.
Ziynet Eşyaları
Düğünde takılan ziynet eşyalarının kimde kalacağı veya iade edilip edilmeyeceği protokolde düzenlenebilir.
Tarafların ziynet eşyası talebi bulunmuyorsa bunun kapsamının dikkatli ifade edilmesi gerekir. Genel ve belirsiz feragat hükümleri, tarafların sonradan hak kaybı yaşamasına yol açabilir.
Ev Eşyaları
Evlilik süresince kullanılan ev eşyalarının paylaşımı protokolde gösterilebilir. Hangi eşyanın hangi tarafta kalacağı konusunda tarafların anlaşması varsa, özellikle ekonomik değeri yüksek eşyaların açıkça belirtilmesi yararlı olabilir.
Ev eşyalarının paylaşıldığına dair genel bir ifade, eşyaların fiilen teslim edilmediği durumlarda yeni uyuşmazlıklara neden olabilir.
Araç ve Taşınmazlar
Tarafların ortak konutu, arsası, yazlığı, iş yeri veya aracı bulunuyorsa bunların hukuki durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Bir taşınmazın diğer eşe devredileceğinin protokole yazılması her zaman tek başına tapu devrini gerçekleştirmez. Devrin hangi tarihte ve hangi işlemle yapılacağı, masrafların kime ait olacağı ve taşınmaz üzerinde kredi veya ipotek bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
Araç devri bakımından da şu hususlar açıkça düzenlenebilir:
- Aracın plakası
- Marka ve modeli
- Devir tarihi
- Noter masrafları
- Kredi veya rehin durumu
Mal Rejiminin Tasfiyesi
Eşlerin evlilik süresince edindiği malların paylaşımı, boşanmanın kendisinden farklı ve teknik bir hukuki konudur.
Tarafların mal rejiminden kaynaklanan haklarını anlaşmalı boşanma protokolünde düzenlemesi mümkündür. Ancak kullanılan ifadelerin kapsamı son derece önemlidir. Tarafların birbirlerinden hiçbir hak ve alacağı bulunmadığına dair genel bir hüküm; aşağıdaki talepler bakımından yorum sorunlarına neden olabilir:
- Katılma alacağı
- Değer artış payı
- Katkı payı
- Ziynet alacağı
- Eşya alacağı
Bu nedenle mal rejiminin tasfiyesine ilişkin hükümlerin, tarafların gerçek iradesini gösterecek kadar açık olması gerekir.
Ortak Borçlar ve Krediler
Tarafların ortak kredi, kredi kartı borcu, konut kredisi veya üçüncü kişilere karşı borcu bulunabilir.
Protokolde borcun eşlerden biri tarafından ödeneceğinin kararlaştırılması, alacaklı banka veya üçüncü kişi bakımından her zaman bağlayıcı değildir. Borç ilişkisinin tarafı olan banka, sözleşmedeki borçlulara başvurmaya devam edebilir.
Bu nedenle ortak borçlarla ilgili düzenlemelerin yalnızca eşler arasındaki iç ilişkiyi düzenleyebileceği dikkate alınmalıdır.
Yargılama Giderleri ve Avukatlık Ücreti
Dava harçlarının, gider avansının ve varsa avukatlık ücretinin hangi tarafça karşılanacağı protokolde gösterilebilir. Taraflar yargılama giderlerinin eşit paylaşılmasını veya bir taraf üzerinde bırakılmasını kararlaştırabilir.
Soyadı Kullanımı
Boşanan kadının hangi soyadını kullanacağı, kanunda düzenlenen genel kurallar çerçevesinde değerlendirilir.
Evlilik soyadının boşanma sonrasında kullanılmaya devam edilmesi talep edilecekse bunun ayrıca hukuki koşulları bulunmaktadır. Protokole hüküm yazılması her durumda tek başına yeterli olmayabilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Yazılmalıdır?
Protokol hazırlanırken aşağıdaki özelliklere dikkat edilmelidir:
- Hükümler açık ve anlaşılır olmalıdır
- Birbiriyle çelişen maddeler bulunmamalıdır
- Ödeme tutarları ve tarihleri net yazılmalıdır
- Çocukla kişisel ilişki günleri belirli olmalıdır
- Mal ve eşya paylaşımı somutlaştırılmalıdır
- Tarafların feragat ettiği hakların kapsamı açık olmalıdır
- Protokol hükümleri uygulanabilir nitelikte olmalıdır
- Tarafların özgür iradesini yansıtmalıdır
- Çocuğun üstün yararına aykırı düzenlemeler içermemelidir
- Dava dilekçesi ile protokol arasında çelişki bulunmamalıdır
Tarafların protokolde kullandıkları tek bir genel ifade bile sonradan nafaka, tazminat, ziynet, mal rejimi veya icra uyuşmazlığına neden olabilir. Bu nedenle metnin yalnızca boşanma duruşmasına yönelik değil, boşanmadan sonraki dönemi de kapsayacak şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Kahramanmaraş'ta Anlaşmalı Boşanma Davası Nerede Açılır?
Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde dava, Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür.
Boşanma davası genel olarak şu yerlerdeki yetkili mahkemede açılabilir:
- Eşlerden birinin yerleşim yeri
- Eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer
Kahramanmaraş merkezde açılan anlaşmalı boşanma davaları, görev ve yetki kuralları çerçevesinde Kahramanmaraş Aile Mahkemelerinde görülür.
Tarafların farklı şehirlerde yaşaması veya yerleşim yeri konusunda tereddüt bulunması hâlinde yetkili mahkeme dava açılmadan önce ayrıca değerlendirilmelidir.
Kahramanmaraş'ta Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Anlaşmalı boşanma süreci genel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşur.
Dava Dilekçesinin Hazırlanması
Dava dilekçesinde şu bilgiler belirtilir:
- Tarafların kimlik ve adres bilgileri
- Evlilik tarihi
- Varsa müşterek çocuklara ilişkin bilgiler
- Anlaşmalı boşanma iradesi
- Hukuki nedenler
- Mahkemeden talep edilen kararlar
Dilekçe ile protokoldeki taleplerin birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Protokolün İmzalanması
Anlaşmalı boşanma protokolü taraflarca okunmalı, bütün hükümler anlaşıldıktan sonra imzalanmalıdır.
Protokolün her sayfasının taraflarca imzalanması, sonradan sayfaların değiştirilmesi veya metnin içeriğine ilişkin uyuşmazlık yaşanması ihtimalini azaltabilir.
Harç ve Giderlerin Yatırılması
Dava açılırken gerekli başvuru harcı, peşin harç ve gider avansı yatırılır.
Ödenecek tutarlar her yıl güncellenebildiğinden dava tarihindeki güncel mahkeme harç ve giderlerinin esas alınması gerekir.
Dosyanın Mahkemeye Tevzi Edilmesi
Dava açıldıktan sonra dosya, tevzi sistemi aracılığıyla görevli Aile Mahkemelerinden birine gönderilir.
Mahkeme dosyayı inceledikten sonra tensip işlemlerini gerçekleştirir ve duruşma günü belirler.
Duruşmaya Katılım
Tarafların belirlenen duruşma tarihinde mahkemede hazır bulunması gerekir. Hâkim taraflara genel olarak şunları sorabilir:
- Boşanmak isteyip istemedikleri
- Protokolü okuyup anlamadıkları
- Protokolü özgür iradeleriyle imzalayıp imzalamadıkları
- Protokol hükümlerini kabul edip etmedikleri
Tarafların beyanları arasında çelişki bulunması veya taraflardan birinin protokolün bir maddesini kabul etmemesi hâlinde anlaşmalı boşanma kararı verilmeyebilir.
Anlaşmalı Boşanma Tek Celsede Biter mi?
Anlaşmalı boşanma davaları, şartların tam olması hâlinde tek duruşmada karara bağlanabilir. Ancak anlaşmalı boşanmanın mutlaka tek celsede sonuçlanacağına dair kesin bir kural bulunmamaktadır.
Şu durumlar duruşmanın ertelenmesine neden olabilir:
- Taraflardan birinin duruşmaya gelmemesi
- Protokolde eksiklik veya çelişki bulunması
- Tarafların duruşmadaki beyanlarının uyuşmaması
- Velayet veya çocukla kişisel ilişki düzenlemesinin uygun bulunmaması
- Nafaka veya tazminat konusunda yeni bir anlaşmazlık çıkması
- Mahkemenin ek belge veya açıklama istemesi
- Taraflardan birinin boşanmaktan vazgeçmesi
Bu nedenle tek celsede karar verilebilmesi, dosyanın doğru hazırlanmasına ve tarafların duruşmadaki iradelerinin devam etmesine bağlıdır.
Hâkim Protokolü Değiştirebilir mi?
Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini dikkate alarak protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir. Özellikle şu konularda hâkimin çocuğun üstün yararını gözetme yükümlülüğü bulunmaktadır:
- Velayet
- Çocukla kişisel ilişki
- İştirak nafakası
- Çocuğun eğitim ve sağlık giderleri
Tarafların hâkim tarafından önerilen değişikliği kabul etmesi hâlinde protokol bu doğrultuda düzeltilerek boşanma kararı verilebilir. Taraflardan biri değişikliği kabul etmezse anlaşmalı boşanmanın şartları oluşmayabilir.
Taraflardan Biri Duruşmaya Gelmezse Ne Olur?
Anlaşmalı boşanmada hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerekir.
Taraflardan birinin duruşmaya katılmaması hâlinde mahkeme o duruşmada anlaşmalı boşanma kararı veremez. Dosyanın durumuna göre yeni duruşma günü verilebilir veya usule ilişkin başka sonuçlar doğabilir.
Avukatın duruşmaya katılması, müvekkilin bizzat dinlenmesi şartını ortadan kaldırmaz.
Taraflardan Biri Protokolden Vazgeçebilir mi?
Taraflardan her biri, boşanma kararı verilinceye kadar anlaşmalı boşanma iradesinden veya protokoldeki hükümlerden vazgeçebilir. Duruşmada taraflardan biri:
- Boşanmak istemediğini
- Nafaka miktarını kabul etmediğini
- Velayet düzenlemesine karşı olduğunu
- Protokolü baskı altında imzaladığını
belirtirse anlaşmalı boşanma şartları ortadan kalkabilir. Anlaşmalı boşanmanın temelinde tarafların duruşma anında da devam eden ortak iradesi bulunur.
Anlaşmalı Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir?
Duruşmada boşanma kararı verilmesi, tarafların aynı gün nüfus kayıtlarında boşanmış görüneceği anlamına gelmez. Duruşmanın ardından genel olarak şu aşamalar gerçekleşir:
- 01Mahkeme gerekçeli kararı hazırlar
- 02Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir
- 03Kanun yolu süresi takip edilir
- 04Karar kanun yoluna götürülmezse veya gerekli usul işlemleri tamamlanırsa kesinleşir
- 05Kesinleşme şerhi düzenlenir
- 06Karar nüfus müdürlüğüne bildirilir
- 07Tarafların medeni hâli nüfus kayıtlarında güncellenir
Tarafların usulüne uygun şekilde kanun yolundan feragat etmesi, kararın kesinleşme sürecini etkileyebilir. Ancak feragat işleminin zamanı, kapsamı ve hukuki sonuçları somut dosyaya göre değerlendirilmelidir.
Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı boşanma davaları, çekişmeli boşanma davalarına göre genellikle daha sınırlı bir inceleme içerir. Bununla birlikte kesin süre vermek mümkün değildir. Davanın süresi şunlara göre değişebilir:
- Mahkemenin iş yoğunluğu
- Duruşma günü
- Dilekçe ve protokolün eksiksiz olması
- Tarafların duruşmaya katılması
- Gerekçeli kararın yazılma zamanı
- Kararın tebliğ ve kesinleşme işlemleri
Duruşmada boşanma kararı verilmiş olsa bile karar kesinleşinceye kadar taraflar hukuken evli sayılmaya devam eder.
Anlaşmalı Boşanma Davası İçin Gerekli Belgeler
Somut dosyanın özelliklerine göre belge listesi değişebilmekle birlikte genel olarak şu belgeler hazırlanır:
- Anlaşmalı boşanma dava dilekçesi
- Taraflarca imzalanmış anlaşmalı boşanma protokolü
- Kimlik bilgileri
- Varsa çocuklara ait bilgiler
- Adres bilgileri
- Harç ve gider avansı makbuzları
- Avukatla takip edilecekse boşanma yetkisini içeren vekâletname
- Protokolde taşınmaz, araç veya başka bir mal düzenlenmişse bunlara ilişkin bilgiler
- Mahkeme tarafından istenebilecek diğer belgeler
Dava elektronik ortamda avukat aracılığıyla veya gerekli usul izlenerek mahkeme birimleri üzerinden açılabilir.
Boşanma Davasında Vekâletname Nasıl Olmalıdır?
Boşanma davaları kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili olduğundan avukata verilecek vekâletnamenin özel yetki içermesi gerekir.
Vekâletnamede boşanma davası açma veya açılmış davayı takip etme konusunda gerekli yetkiler bulunmalıdır. Uygulamada boşanma vekâletnamesinin fotoğraflı olarak düzenlenmesi gerekir.
Vekâletnamenin içeriği, davadaki taleplere göre değişebilir. Nafaka, tazminat, sulh, feragat, kabul veya kanun yolundan vazgeçme gibi işlemler bakımından ayrıca özel yetki gerekebileceğinden noter işlemi öncesinde avukattan uygun vekâletname metni alınması yararlı olur.
Anlaşmalı Boşanma Davasında Avukat Tutmak Zorunlu mudur?
Anlaşmalı boşanma davasının avukat aracılığıyla açılması zorunlu değildir. Taraflar davayı kendileri de açabilir ve takip edebilir.
Ancak anlaşmalı boşanma protokolü, boşanma sonrasındaki hak ve yükümlülükleri doğrudan etkileyen bir belgedir. Özellikle şu durumlarda protokolün hukuki sonuçlarının ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi gerekir:
- Müşterek çocuk bulunması
- Nafaka kararlaştırılması
- Tazminat ödenmesi
- Taşınmaz veya araç devri
- Ziynet eşyası talebi
- Ortak kredi veya borç bulunması
- Mal rejiminin tasfiyesi
- Taraflardan birinin yurt dışında yaşaması
Avukat desteği; tarafların yerine boşanma iradesi açıklamak için değil, sürecin ve protokol hükümlerinin hukuki sonuçlarını açıklamak, belgeleri hazırlamak ve dava işlemlerini takip etmek amacıyla alınır.
Aynı Avukat Her İki Eşi Temsil Edebilir mi?
Boşanma sürecinde tarafların menfaatleri her zaman tamamen aynı olmayabilir. Nafaka, tazminat, velayet, mal paylaşımı ve borçlar bakımından taraflar arasında potansiyel menfaat çatışması bulunabilir.
Bu nedenle her tarafın kendi hukuki durumunu bağımsız biçimde değerlendirmesi önemlidir. Bir avukatın taraflardan birini temsil etmesi hâlinde, diğer tarafın da protokol hükümlerini kendi menfaatleri bakımından ayrıca inceletmesi hak kaybı riskini azaltabilir.
Anlaşmalı Boşanmadan Sonra Mal Paylaşımı Davası Açılabilir mi?
Bu sorunun cevabı protokolde kullanılan ifadelere göre değişir.
Protokolde mal rejiminden kaynaklanan talepler açıkça tasfiye edilmiş veya taraflar bu haklardan usulüne uygun biçimde feragat etmişse sonradan dava açılması etkilenebilir.
Protokolde mal paylaşımı hakkında hiçbir düzenleme bulunmuyorsa veya yalnızca ev eşyalarına ilişkin bir anlaşma yapılmışsa, mal rejiminden kaynaklanan hakların ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.
Tarafların birbirlerinden hiçbir hak ve alacağı bulunmadığına dair genel ifadelerin kapsamı uyuşmazlık konusu olabileceğinden, protokol hazırlanırken hangi hakların tasfiye edildiği açıkça belirtilmelidir.
Anlaşmalı Boşanmadan Sonra Nafaka Değiştirilebilir mi?
Nafaka kararları, tarafların ve çocuğun ekonomik ve sosyal koşullarındaki değişikliklerden etkilenebilir.
İştirak nafakası çocuğun ihtiyaçlarıyla doğrudan bağlantılıdır. Çocuğun eğitim, sağlık ve yaşam giderlerinin artması hâlinde nafakanın artırılması talep edilebilir.
Yoksulluk nafakasının artırılması, azaltılması veya kaldırılması da kanunda aranan koşullar çerçevesinde gündeme gelebilir.
Bununla birlikte anlaşmalı boşanma protokolünde nafakadan vazgeçilmesinin doğuracağı sonuçlar, nafakanın türüne ve kullanılan ifadelere göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolüne Uyulmazsa Ne Olur?
Mahkeme tarafından uygun bulunan ve boşanma kararına geçirilen protokol hükümleri, kararın kesinleşmesiyle birlikte hukuki sonuç doğurur. Taraflardan biri:
- Nafakayı ödemezse
- Tazminat borcunu yerine getirmezse
- Kararlaştırılan mal veya eşyayı teslim etmezse
- Çocukla kişisel ilişki düzenine uymazsa
kararın ve yükümlülüğün niteliğine göre icra takibi veya başka hukuki yollara başvurulması gündeme gelebilir. Protokoldeki hükümlerin açık ve icra edilebilir şekilde hazırlanması, kararın uygulanması bakımından önem taşır.
Sık Sorulan Sorular
Bir yıl dolmadan anlaşmalı boşanabilir miyiz?
Hayır. Anlaşmalı boşanma hükümlerinin uygulanabilmesi için resmî evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bir yıllık süre dolmamışsa dava farklı hukuki şartlara göre değerlendirilir.
Anlaşmalı boşanmada iki tarafın da duruşmaya gelmesi gerekir mi?
Evet. Hâkimin tarafları bizzat dinleyerek boşanma iradelerinin özgürce açıklandığına kanaat getirmesi gerekir. Avukatın duruşmaya katılması tarafların şahsen dinlenmesi şartını kaldırmaz.
İnternetten bulunan protokolle dava açılabilir mi?
Dava açılabilir; ancak genel bir örneğin somut olayınıza uygun olmaması ciddi hak kayıplarına neden olabilir. Özellikle çocuk, nafaka, taşınmaz, araç, ziynet veya borç bulunan evliliklerde kişiye özel düzenleme yapılması gerekir.
Protokolü imzaladıktan sonra vazgeçebilir miyim?
Boşanma kararı verilmeden önce taraflardan biri anlaşmalı boşanma iradesinden veya protokol hükümlerinden vazgeçebilir. Bu durumda dava anlaşmalı olarak sonuçlanmayabilir.
Hâkim protokolü kabul etmek zorunda mı?
Hayır. Hâkim tarafların ve varsa çocukların menfaatini gözeterek protokolü inceler. Gerekli gördüğü değişiklikleri taraflara önerebilir.
Anlaşmalı boşanma aynı gün kesinleşir mi?
Duruşmada karar verilmesi ile kararın kesinleşmesi aynı şey değildir. Gerekçeli karar, tebligat, kanun yolu ve kesinleşme işlemlerinin tamamlanması gerekir.
Boşanma kararı verilince hemen yeniden evlenebilir miyim?
Yeniden evlilik bakımından kararın kesinleşmesi ve nüfus kayıtlarının güncellenmesi gerekir. Ayrıca boşanan kadın bakımından kanuni bekleme süresi gündeme gelebilir.
Çocuğun velayeti konusunda sonradan değişiklik yapılabilir mi?
Çocuğun üstün yararını gerektiren yeni koşullar oluşursa velayetin değiştirilmesi talep edilebilir. Anlaşmalı boşanma protokolündeki velayet hükmü her koşulda değişmez değildir.
Protokolde yazmayan bir hakkı sonradan talep edebilir miyim?
Bu durum talebin türüne ve protokoldeki feragat hükümlerinin kapsamına göre değişir. Özellikle nafaka, tazminat, ziynet ve mal rejimi bakımından protokolün ayrıntılı incelenmesi gerekir.
Kahramanmaraş'ta olmayan biri Kahramanmaraş'ta dava açabilir mi?
Yetki, tarafların yerleşim yeri ve eşlerin son altı ay birlikte yaşadıkları yer gibi kanuni ölçütlere göre belirlenir. Yalnızca taraflardan birinin Kahramanmaraş'ta dava açmak istemesi her durumda yeterli olmayabilir.
Kahramanmaraş Aile Mahkemelerinde Anlaşmalı Boşanma Süreci
Anlaşmalı boşanma, tarafların ortak iradesine dayanan bir dava olmakla birlikte protokolün hazırlanması, görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi, duruşma beyanları ve kararın kesinleştirilmesi gibi usule ilişkin aşamalar içerir.
Protokolde yer alan nafaka, tazminat, velayet, kişisel ilişki, taşınmaz, araç, ziynet ve mal rejimi hükümleri tarafların boşanmadan sonraki yaşamını uzun süre etkileyebilir. Bu nedenle protokolün yalnızca davayı kısa sürede sonuçlandırmak amacıyla değil, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önleyecek açıklıkta hazırlanması gerekir.
Dal Legal Hukuk Bürosu – Av. Begüm Dal, Kahramanmaraş'ta anlaşmalı boşanma davalarının hukuki değerlendirilmesi, dava dilekçesi ve protokol hazırlanması, duruşma sürecinin takibi ve kararın kesinleştirilmesi işlemleri hakkında hukuki destek sunmaktadır.
Somut olayın özellikleri dikkate alınmadan kullanılan standart dilekçe ve protokoller; nafaka, velayet, tazminat veya mal paylaşımı konularında öngörülmeyen sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle tarafların imza öncesinde protokol hükümlerinin hukuki sonuçlarını değerlendirmesi önemlidir.
Bu yazı yalnızca genel hukuki bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan açıklamalar reklam, iş sağlama, sonuç garantisi veya somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat değişiklikleri, mahkeme uygulamaları ve her olayın kendine özgü koşulları nedeniyle kişisel hukuki durumunuz ayrıca değerlendirilmelidir.