Fransa'da Verilen Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması ve Tenfizi

Fransa'da veya başka bir yabancı ülkede boşanmış olmanıza rağmen Türkiye'deki nüfus kayıtlarında hâlâ evli görünüyor olabilirsiniz. Bunun temel nedeni, yabancı bir mahkeme tarafından verilen boşanma kararının Türkiye'de kendiliğinden hukuki sonuç doğurmamasıdır.

Fransız mahkemesinden alınan boşanma kararının Türkiye'de geçerli hâle gelebilmesi için kararın şartlarına göre aşağıdaki işlemler gerekebilir:

• Nüfus müdürlüğü veya Türk dış temsilciliği aracılığıyla idari olarak tescil edilmesi
• Türk mahkemelerinde tanıma davası açılması
• Kararda nafaka, tazminat veya benzeri icra edilebilir hükümler bulunması hâlinde tenfiz talep edilmesi

Dal Legal Hukuk Bürosu – Av. Begüm Dal olarak Kahramanmaraş'ta yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi, yurt dışında verilen boşanma kararlarının nüfus kayıtlarına işlenmesi ve milletlerarası aile hukuku uyuşmazlıklarında hukuki destek sunuyoruz.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her yabancı mahkeme kararı; verildiği ülke, kesinleşme şekli ve içerdiği hükümler bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.

Fransa'da Boşandım, Türkiye'de Hâlâ Evli miyim?

Fransa'da verilen boşanma kararı kesinleşmiş olsa bile karar Türkiye'de tanınmadığı veya nüfus kütüğüne tescil edilmediği sürece, Türk nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam edebilirsiniz.

Yabancı boşanma kararının Türkiye'de kayıt altına alınmaması şu sorunlara neden olabilir:

• Türkiye'de yeniden evlenememe
• Mirasçılık durumunda uyuşmazlık yaşanması
• Eski eşin yasal mirasçı olarak görünmeye devam etmesi
• Mal paylaşımı ve taşınmaz işlemlerinde sorun çıkması
• Sosyal güvenlik ve emeklilik işlemlerinde karışıklık yaşanması
• Çocukların velayeti veya kişisel durumuyla ilgili işlemlerde gecikme oluşması
• Nüfus kayıtları ile fiilî medeni durumun birbiriyle uyuşmaması

Bu nedenle Fransa'da alınan boşanma kararının Türkiye'de tanınması ve nüfus kayıtlarına işlenmesi geciktirilmemelidir.

Yabancı Mahkeme Kararı Türkiye'de Neden Otomatik Olarak Geçerli Değildir?

Mahkeme kararları kural olarak verildikleri devletin egemenlik alanında hukuki sonuç doğurur. Fransa'daki bir mahkemenin verdiği kararın Türkiye'de doğrudan uygulanabilmesi mümkün değildir.

Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de hüküm ve sonuç doğurması, başta 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun olmak üzere ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilir.

Yabancı kararın niteliğine göre Türk hukukunda iki temel kavram gündeme gelir: tanıma ve tenfiz. Bu kavramlar birbirine yakın görünse de hukuki sonuçları farklıdır.

Tanıma Davası Nedir?

Tanıma, yabancı mahkeme kararının kesin hüküm veya kesin delil etkisinin Türkiye'de kabul edilmesidir. Boşanma kararı bakımından tanıma; tarafların yabancı ülkede boşanmış olduklarının Türk hukuku tarafından da kabul edilmesini sağlar.

Örneğin Fransa'da verilen bir boşanma kararının tanınması sonucunda:

• Evlilik Türkiye bakımından da sona ermiş kabul edilir
• Kişinin medeni hâli nüfus kayıtlarında boşanmış olarak güncellenebilir
• Kişi Türkiye'de yeniden evlenebilir
• Boşanmanın mirasçılık ve aile hukuku üzerindeki sonuçları Türkiye'de de dikkate alınır

Yabancı mahkeme kararında yalnızca evlilik birliğinin sona ermesine ilişkin hüküm bulunuyorsa çoğu durumda tanıma yeterli olabilir.

Tenfiz Davası Nedir?

Tenfiz, yabancı mahkeme kararındaki icra edilebilir hükümlerin Türkiye'de zorla yerine getirilebilmesini sağlayan hukuki süreçtir.

Yabancı boşanma kararında aşağıdaki konularda hükümler bulunabilir:

• Nafaka
• Maddi veya manevi tazminat
• Yargılama gideri
• Mal veya para ödenmesine ilişkin yükümlülükler
• Çocuk teslimi veya kişisel ilişkiye yönelik icrai düzenlemeler

Bu hükümlerin Türkiye'de cebri icra yoluyla uygulanabilmesi için yalnızca kararın tanınması yeterli olmayabilir. Kararın ilgili bölümleri hakkında tenfiz kararı alınması gerekebilir.

Kısaca: Tanıma, yabancı kararın Türkiye'de hukuken kabul edilmesini sağlar. Tenfiz ise yabancı karardaki icra edilebilir hükümlerin Türkiye'de uygulanmasını sağlar.

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?

Tanıma ve tenfiz arasındaki temel fark, kararın Türkiye'de yalnızca hukuki sonuç doğurmasının mı yoksa zorla uygulanmasının mı istendiğidir.

Fransa'da verilen boşanma kararının yalnızca nüfusa işlenmesi isteniyorsa tanıma veya şartları varsa idari tescil yeterli olabilir. Ancak kararda örneğin aylık nafaka ödenmesine hükmedilmişse ve bu nafakanın Türkiye'de icra yoluyla tahsil edilmesi isteniyorsa tenfiz talebi gündeme gelir.

Her dosyada kararın tamamının tenfiz edilmesi gerekmez. Kararın boşanmaya ilişkin bölümü tanıma, mali veya icrai bölümleri ise tenfiz konusu olabilir.

Yurt Dışında Verilen Boşanma Kararı Dava Açılmadan Nüfusa İşlenebilir mi?

Belirli şartların bulunması hâlinde yabancı ülke adli veya idari makamlarınca verilen boşanma kararları, Türkiye'de ayrıca tanıma davası açılmadan nüfus kütüğüne tescil edilebilir. Bu yöntem uygulamada idari tescil olarak adlandırılmaktadır.

Başvuru, Türkiye'de yetkili nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne ya da yurt dışında Türk büyükelçiliğine veya konsolosluğuna yapılabilir.

İdari tescil yolu, yabancı boşanma kararının yalnızca medeni hâl bakımından nüfus kayıtlarına işlenmesine yöneliktir. Nafaka veya tazminat gibi icra edilmesi gereken hükümler bakımından ayrıca tenfiz davası açılması gerekebilir.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, yabancı makamlarca verilen boşanma kararlarının belirli belgelerle nüfus kütüğüne tescil edilebildiğini belirtmektedir. Başvuruda kararın aslı, kesinleşme belgesi, usulüne uygun tercüme ve kimlik belgeleri gibi evraklar aranabilmektedir.

İdari Tescil Yolunun Şartları Nelerdir?

Yabancı boşanma kararının idari yoldan tescili için genel olarak şu şartlar değerlendirilir:

• Kararın yetkili yabancı adli veya idari makam tarafından verilmiş olması
• Kararın verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmiş olması
• Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması
• Türkiye'de aynı kararla ilgili daha önce verilmiş ve kesinleşmiş bir ret kararının bulunmaması
• Başvurunun ilgili mevzuatta belirtilen kişiler veya yetkili vekilleri tarafından yapılması
• Gerekli belgelerin usulüne uygun biçimde hazırlanmış olması

Tarafların vatandaşlık durumuna, başvurunun birlikte veya ayrı yapılmasına, taraflardan birinin ölmüş olmasına ya da eski eşe ulaşılamamasına göre başvuru yöntemi değişebilir. Bu nedenle idari tescil başvurusundan önce kararın ve tarafların kişisel durumunun hukuken incelenmesi önemlidir.

Hangi Durumlarda Tanıma veya Tenfiz Davası Açılması Gerekir?

Aşağıdaki durumlarda mahkeme yoluna başvurulması gerekebilir:

• İdari tescil şartlarının sağlanamaması
• Eski eşin gerekli başvuru sürecine katılmaması
• Eski eşe ulaşılamaması
• Yabancı kararda nafaka veya tazminat hükmü bulunması
• Kararın Türkiye'de icra edilmesinin istenmesi
• Velayet veya çocukla kişisel ilişki konusunda icrai hüküm bulunması
• İdari tescil başvurusunun reddedilmesi
• Yabancı kararın niteliği konusunda hukuki uyuşmazlık bulunması
• Kararın Türk kamu düzenine uygunluğunun mahkemece değerlendirilmesinin gerekmesi

Eski eşin başvuruya katılmaması, yabancı boşanma kararının Türkiye'de hiçbir şekilde tanınamayacağı anlamına gelmez. Bu durumda şartları varsa tanıma veya tenfiz davası açılabilir.

Fransa Boşanma Kararının Tanınması İçin Gerekli Belgeler

Fransa'da verilen boşanma kararının Türkiye'de tanınması veya tenfizi için dosyanın özelliklerine göre genel olarak şu belgeler gerekir:

1. 01Fransız mahkemesi tarafından verilen boşanma kararının aslı veya usulüne uygun onaylı örneği
2. 02Kararın kesinleştiğini gösteren kesinleşme belgesi veya şerhi
3. 03Karar ve kesinleşme belgesi için apostil şerhi
4. 04Belgelerin yeminli tercüman tarafından hazırlanmış Türkçe tercümeleri
5. 05Tercümelerin noter veya Türk dış temsilciliği tarafından onaylanmış örnekleri
6. 06Tarafların kimlik veya pasaport bilgileri
7. 07Nüfus kayıt örneği
8. 08Dava avukat aracılığıyla takip edilecekse gerekli yetkileri içeren vekâletname
9. 09Somut olayın niteliğine göre adres, vatandaşlık veya tebligat belgeleri

Yabancı makamlarca düzenlenen belgelerin apostil, tasdik ve tercüme şartları belgenin düzenlendiği ülkeye ve belgenin niteliğine göre değişebilir.

Resmî makamlar; kararın aslı veya onaylı örneği, kesinleşme belgesi, Türkçe tercüme, kimlik belgesi ve vekille başvuruluyorsa özel vekâletname gibi belgeler talep edebilmektedir.

Apostil Şerhi Nedir?

Apostil, bir ülkede düzenlenen resmî belgenin başka bir ülkede kullanılabilmesini kolaylaştıran tasdik işlemidir.

Fransa ve Türkiye, Apostil Sözleşmesi'ne taraf olduğundan Fransız makamlarınca düzenlenen mahkeme kararı ve kesinleşme belgesi için apostil şerhi alınması gerekebilir.

Apostil, boşanma kararının içeriğini veya hukuki doğruluğunu onaylamaz. Belgeyi düzenleyen makamın imzasının ve sıfatının gerçekliğini doğrular.

Kararın yalnızca fotokopisinin veya internetten alınmış çıktısının bulunması çoğu durumda yeterli olmaz. Belgenin yetkili makamdan temin edilmesi, kesinleşme durumunun gösterilmesi ve usulüne uygun olarak onaylanması gerekir.

Tanıma ve Tenfiz Davasında Görevli Mahkeme Hangisidir?

Yabancı boşanma kararlarının tanınması ve tenfizi davalarında görevli mahkeme kural olarak Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde dava, Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesinde görülebilir.

Yetkili mahkeme belirlenirken tarafların Türkiye'deki yerleşim yeri, sakin oldukları yer ve bunların bulunmaması hâlinde ilgili kanuni yetki kuralları dikkate alınır.

Yanlış görevli veya yetkili mahkemede dava açılması sürecin uzamasına neden olabileceğinden, başvurudan önce görev ve yetki incelemesi yapılmalıdır.

Eski Eş Türkiye'de Değilse Dava Açılabilir mi?

Eski eşin Türkiye'de yaşamaması tanıma veya tenfiz davası açılmasına engel değildir. Ancak dava dilekçesinin karşı tarafa usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesi gerekir. Eski eşin yurt dışında bulunması durumunda uluslararası tebligat işlemleri gündeme gelebilir.

Tebligat sürecinin eksik veya hatalı yürütülmesi şu sonuçlara yol açabilir:

• Davanın uzaması
• Kararın kanun yolunda kaldırılması
• Karşı tarafın savunma hakkının ihlal edildiği iddiası
• Yabancı kararın tanınması şartlarının oluşmaması

Bu nedenle eski eşin güncel adresinin tespiti ve doğru tebligat yönteminin uygulanması önemlidir.

Eski Eşim Tanıma Davasına Katılmak İstemiyor, Ne Yapabilirim?

Eski eşin rıza göstermemesi veya Türkiye'deki sürece katılmak istememesi, tek başına tanıma davasının açılamayacağı anlamına gelmez.

İdari tescil yönteminin kullanılamadığı durumlarda yabancı mahkeme kararının tanınması için mahkemeye başvurulabilir. Dava karşı tarafa yöneltilir ve tebligat işlemleri tamamlandıktan sonra mahkeme, tanıma şartlarını inceler.

Eski eşin davaya cevap vermemesi veya duruşmaya katılmaması, usulüne uygun tebligat yapılmış olması koşuluyla mahkemenin karar vermesini her durumda engellemez.

Tanıma ve Tenfiz Davası İçin Türkiye'ye Gelmek Gerekir mi?

Türkiye'de dava açılması için kişinin her durumda bizzat Türkiye'ye gelmesi gerekmez. Yurt dışında yaşayan kişi, Türk konsolosluğunda veya yetkili makam önünde düzenleyeceği uygun içerikli vekâletnameyle Türkiye'de bir avukata yetki verebilir.

Avukat aracılığıyla şu işlemler yürütülebilir:

• Dava açılabilir
• Duruşmalar takip edilebilir
• Belge ve deliller sunulabilir
• Kararın kesinleşme işlemleri yapılabilir
• Nüfus kaydının güncellenmesi takip edilebilir

Vekâletnamede yabancı mahkeme kararının tanınması ve tenfiziyle ilgili gerekli özel yetkilerin bulunup bulunmadığı işlem öncesinde kontrol edilmelidir.

Tanıma ve Tenfiz Davası Ne Kadar Sürer?

Tanıma ve tenfiz davasının ne kadar süreceği her dosyaya göre değişir. Süreyi etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:

• Yabancı kararın ve kesinleşme belgesinin eksiksiz olması
• Apostil ve tercüme işlemlerinin tamamlanmış olması
• Karşı tarafın Türkiye'de veya yurt dışında bulunması
• Yurt dışı tebligat gerekip gerekmediği
• Karşı tarafın davaya itiraz edip etmemesi
• Mahkemenin iş yoğunluğu
• Karar hakkında kanun yoluna başvurulup başvurulmaması

Belgelerin baştan eksiksiz hazırlanması ve karşı tarafın tebligata elverişli adresinin bilinmesi, sürecin daha düzenli ilerlemesini sağlayabilir. Bununla birlikte kesin sonuç süresi taahhüt edilmesi hukuken mümkün değildir.

Türk Mahkemesi Fransız Boşanma Kararını Yeniden İnceler mi?

Tanıma ve tenfiz davası, Fransa'daki boşanma davasının Türkiye'de yeniden görülmesi anlamına gelmez. Türk mahkemesi kural olarak şunları yeniden incelemez:

• Tarafların boşanmakta haklı olup olmadığı
• Delillerin Fransız mahkemesince doğru değerlendirilip değerlendirilmediği
• Kusur belirlemesinin yerinde olup olmadığı

Mahkeme esas olarak yabancı kararın tanıma veya tenfiz şartlarını taşıyıp taşımadığını değerlendirir.

Buna karşılık kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması, savunma hakkının ciddi biçimde ihlal edilmesi veya kararın kesinleşmemiş olması gibi durumlar tanıma ve tenfize engel oluşturabilir.

Yabancı Boşanma Kararı Tanınmazsa Ne Olur?

Yabancı boşanma kararı Türkiye'de tanınmadığı veya idari olarak tescil edilmediği sürece, nüfus kayıtlarında evlilik devam ediyor görünebilir. Bunun sonucunda:

• Kişi Türkiye'de yeniden evlenemez
• Eski eş mirasçı olarak görünebilir
• Taşınmaz ve miras işlemleri gecikebilir
• Dul veya boşanmış kişilere ilişkin sosyal haklarda sorun çıkabilir
• Mal rejimi ve alacak taleplerinde uyuşmazlık yaşanabilir
• Çocukların nüfus ve velayet işlemlerinde problem oluşabilir

Nüfus kayıtlarının gerçek medeni durumla uyumlu hâle getirilmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi bakımından önemlidir.

Boşanma Kararı Tanındığında Boşanma Tarihi Hangi Tarih Olur?

Yabancı boşanma kararı Türkiye'de tanındığında, kural olarak Türk mahkemesinin tanıma kararının verildiği tarih değil, yabancı boşanma kararının kesinleştiği tarih esas alınır.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü de yabancı mahkeme kararının Türkiye'de tanınması veya tenfizi hâlinde, yabancı mahkeme kararının kesinleşme tarihinin boşanma tarihi olarak kabul edildiğini belirtmektedir.

Bu tarih özellikle şu bakımlardan önem taşıyabilir:

• Yeniden evlenme
• Mirasçılık
• Mal rejiminin sona ermesi
• Kadının yeniden evlenmesine ilişkin bekleme süresi

Fransa Dışındaki Ülkelerde Verilen Boşanma Kararları da Tanınabilir mi?

Evet. Tanıma ve tenfiz işlemleri yalnızca Fransa'da verilen kararlarla sınırlı değildir. Almanya, Hollanda, Belçika, Avusturya, İsviçre, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde verilen boşanma kararlarının da ilgili şartları taşıması hâlinde Türkiye'de tanınması veya tenfizi talep edilebilir.

Ancak belgenin düzenlendiği ülkeye göre şu hususlar farklılık gösterebilir:

• Apostil işlemi
• Konsolosluk tasdiki
• Kararın kesinleşme şekli
• Tebligat belgeleri
• Türkçe tercüme yöntemi

Her yabancı karar, verildiği ülkenin hukuk sistemi ve belgenin niteliği dikkate alınarak incelenmelidir.

Boşanma Dışındaki Hangi Yabancı Mahkeme Kararları Tanınabilir?

Tanıma ve tenfiz yalnızca boşanma kararları için uygulanmaz. Şartları varsa aşağıdaki yabancı mahkeme kararlarının da Türkiye'de tanınması veya tenfizi gündeme gelebilir:

• Velayet kararları
• Nafaka kararları
• Tazminat kararları
• Evlat edinme kararları
• Vesayet kararları
• Miras ve veraset kararları
• Alacak kararları
• Ticari uyuşmazlıklara ilişkin mahkeme kararları
• Evliliğin iptali veya butlanına ilişkin kararlar
• Evliliğin mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin kararlar

Her karar türünde görevli mahkeme, yetki ve tenfiz şartları ayrıca değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Kahramanmaraş Tanıma ve Tenfiz Avukatı

Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de tanınması ve tenfizi, milletlerarası özel hukuk kurallarının doğru uygulanmasını gerektiren teknik bir süreçtir.

Kararın kesinleşme durumunun incelenmesi, apostil ve tercüme işlemlerinin tamamlanması, görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi, yurt dışı tebligat işlemlerinin yürütülmesi ve kararın nüfus kayıtlarına işlenmesi aşamalarında yapılabilecek eksiklikler sürecin uzamasına neden olabilir.

Dal Legal Hukuk Bürosu – Av. Begüm Dal olarak Kahramanmaraş'ta şu konularda hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunuyoruz:

• Fransa'da verilen boşanma kararlarının Türkiye'de tanınması
• Yabancı boşanma kararlarının tenfizi
• İdari tescil başvuruları
• Yurt dışı tebligat işlemleri
• Nafaka ve tazminat hükümlerinin tenfizi
• Kararların nüfus kayıtlarına işlenmesi
• Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının vekâletle temsil edilmesi

Fransa'da veya başka bir ülkede verilen boşanma kararınızın Türkiye'de geçerli hâle getirilmesi için izlenmesi gereken yol, kararın içeriğine ve somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.